Πώς θα αντιμετωπίσουμε την «ωρολογιακή βόμβα» του δημογραφικού - Γράφει η Έφη Χαλάτση

Ένα από τα πιο ουσιαστικά ζητήματα για το παρών και το μέλλον της Ευρώπης αποτελεί η λεγόμενη «ωρολογιακή βόμβα» του δημογραφικού. Όποιος παρακολουθεί τις σχετικές συζητήσεις στα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. διαπιστώνει ότι μία από τις βασικές πολιτικές για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος είναι η συμφιλίωση (ο συμβιβασμός) της επαγγελματικής με την προσωπική και οικογενειακή ζωή.

Θεωρώντας «πρόκληση» το πρωτοφανές φαινόμενο της ραγδαίας γήρανσης του πληθυσμού και την επικείμενη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού, οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές ζητούν από τις εθνικές κυβερνήσεις να δραστηριοποιηθούν και να προβούν σε μεταρρυθμίσεις «εδώ και τώρα». Με τον τρόπο αυτό θέλουν να μεταδώσουν ένα ισχυρό μήνυμα προς τις επιχειρήσεις και τους πολίτες ότι πρέπει να αλλάξουν τις προσδοκίες και τη στάση τους, ιδιαιτέρως απέναντι στην αγορά εργασίας.

Και για το πόσο επείγον είναι αυτό το μήνυμα, μιλούν από μόνοι τους οι αριθμοί: σήμερα για κάθε άτομο άνω των 65 ετών εργάζονται τέσσερα στην ομάδα της εργάσιμης ηλικίας. Το 2050, με την αναμενόμενη επιμήκυνση του προσδόκιμου ζωής και τη συνταξιοδότηση των σημερινών εξηνταπεντάχρονων (baby-boomers), θα εργάζονται δύο άτομα για τη σύνταξη ενός συνταξιούχου. Σημειώνεται, βέβαια, ότι -παρά τη μείωση του εργατικού δυναμικού- η προβολή της συνολικής απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2017 θα παρουσιάζει αύξηση λόγω της εισόδου περισσότερων γυναικών και ηλικιωμένων ατόμων. Οι τρόποι που υποδεικνύονται για τα επόμενα χρόνια -ώστε η μεν «βόμβα» να έχει απενεργοποιηθεί, αλλά και η πρόκληση να γίνει «ευκαιρία»- αφορούν πέντε συγκεκριμένους άξονες.

Πρώτος είναι η συμφιλίωση εργασίας και οικογένειας. Ώστε, αφενός οι εργαζόμενοι γονείς να μπορούν να αποκτούν τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν και αφετέρου κράτος, εργοδότες και αγορά εργασίας να συμμερίζονται το τριπλό βάρος που φέρουν οι γυναίκες εργαζόμενες, μητέρες και φροντιστές εξαρτημένων μελών της οικογένειας. Δεύτερος άξονας είναι να ενθαρρυνθούν τα ηλικιωμένα άτομα ώστε να παραμένουν στην ενεργό εργασία μέσα από τη βελτίωση των συνθηκών της. Ο τρίτοςάξονας δράσης προβλέπει τη συνεκτίμηση της συνεισφοράς όλων των εργαζόμενων -νεότερων και ηλικιωμένων- με στόχο την αύξηση του δυναμικού για παραγωγικότητα και ανταγωνιστική ικανότητα. Τέταρτον, να αξιοποιηθούν τα ωφελήματα που προσφέρει στην αγορά εργασίας η μετανάστευση. Και πέμπτος -και ιδιαιτέρως σημαντικός άξονας - η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών που θα διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη κοινωνική προστασία.

Δεν πρέπει να χάσουμε ούτε λεπτό. Η συμφιλίωση εργασίας και ζωής είναι απαίτηση όλων των Ευρωπαίων πολιτών, γυναικών και ανδρών, που πασχίζουν να ανταποκριθούν στις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες και απαιτήσεις της αγοράς εργασίας και της προσωπικής ζωής τους.

 Ένα από τα πιο ουσιαστικά ζητήματα για το παρών και το μέλλον της Ευρώπης αποτελεί η λεγόμενη «ωρολογιακή βόμβα» του δημογραφικού. Όποιος παρακολουθεί τις σχετικές συζητήσεις στα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. διαπιστώνει ότι μία από τις βασικές πολιτικές για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος είναι η συμφιλίωση (ο συμβιβασμός) της επαγγελματικής με την προσωπική και οικογενειακή ζωή.

Θεωρώντας «πρόκληση» το πρωτοφανές φαινόμενο της ραγδαίας γήρανσης του πληθυσμού και την επικείμενη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού, οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές ζητούν από τις εθνικές κυβερνήσεις να δραστηριοποιηθούν και να προβούν σε μεταρρυθμίσεις «εδώ και τώρα». Με τον τρόπο αυτό θέλουν να μεταδώσουν ένα ισχυρό μήνυμα προς τις επιχειρήσεις και τους πολίτες ότι πρέπει να αλλάξουν τις προσδοκίες και τη στάση τους, ιδιαιτέρως απέναντι στην αγορά εργασίας.

Και για το πόσο επείγον είναι αυτό το μήνυμα, μιλούν από μόνοι τους οι αριθμοί: σήμερα για κάθε άτομο άνω των 65 ετών εργάζονται τέσσερα στην ομάδα της εργάσιμης ηλικίας. Το 2050, με την αναμενόμενη επιμήκυνση του προσδόκιμου ζωής και τη συνταξιοδότηση των σημερινών εξηνταπεντάχρονων (baby-boomers), θα εργάζονται δύο άτομα για τη σύνταξη ενός συνταξιούχου. Σημειώνεται, βέβαια, ότι -παρά τη μείωση του εργατικού δυναμικού- η προβολή της συνολικής απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2017 θα παρουσιάζει αύξηση λόγω της εισόδου περισσότερων γυναικών και ηλικιωμένων ατόμων. Οι τρόποι που υποδεικνύονται για τα επόμενα χρόνια -ώστε η μεν «βόμβα» να έχει απενεργοποιηθεί, αλλά και η πρόκληση να γίνει «ευκαιρία»- αφορούν πέντε συγκεκριμένους άξονες.

Πρώτος είναι η συμφιλίωση εργασίας και οικογένειας. Ώστε, αφενός οι εργαζόμενοι γονείς να μπορούν να αποκτούν τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν και αφετέρου κράτος, εργοδότες και αγορά εργασίας να συμμερίζονται το τριπλό βάρος που φέρουν οι γυναίκες εργαζόμενες, μητέρες και φροντιστές εξαρτημένων μελών της οικογένειας. Δεύτερος άξονας είναι να ενθαρρυνθούν τα ηλικιωμένα άτομα ώστε να παραμένουν στην ενεργό εργασία μέσα από τη βελτίωση των συνθηκών της. Ο τρίτοςάξονας δράσης προβλέπει τη συνεκτίμηση της συνεισφοράς όλων των εργαζόμενων -νεότερων και ηλικιωμένων- με στόχο την αύξηση του δυναμικού για παραγωγικότητα και ανταγωνιστική ικανότητα. Τέταρτον, να αξιοποιηθούν τα ωφελήματα που προσφέρει στην αγορά εργασίας η μετανάστευση. Και πέμπτος -και ιδιαιτέρως σημαντικός άξονας - η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών που θα διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη κοινωνική προστασία.

Δεν πρέπει να χάσουμε ούτε λεπτό. Η συμφιλίωση εργασίας και ζωής είναι απαίτηση όλων των Ευρωπαίων πολιτών, γυναικών και ανδρών, που πασχίζουν να ανταποκριθούν στις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες και απαιτήσεις της αγοράς εργασίας και της προσωπικής ζωής τους.

Η Ευθυμία(Έφη) Χαλάτση είναι στέλεχος της Εθνικής Τράπεζας.  Έχει εργαστεί στη Διεύθυνση Προσωπικού και Κεφαλαιαγοράς της Τράπεζας. Έχει διατελέσει μέλος του ΔΣ της ΟΠΑΠ ΑΕ πρόεδρος της επιτροπής χορηγιών καθώς και μέλος της επιτροπής ελέγχου της εταιρείας (2011-2013)  Στο πρόσφατο παρελθόν εργάστηκε ως Διευθύντρια του γραφείου Υφυπουργού Εμπορίου και Ανάπτυξης (1994-1998) και του Υπουργού Δημόσιας Τάξης (1999-2003).

Έχει εργαστεί ως Σύμβουλος Επιχειρήσεων Χρηματοοικονομικός και Ασφαλιστικός Σύμβουλος (1992-1996).   Τέλος έχει εργαστεί ως καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής στο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο «Παμμακάριστος» Ν. Μάκρης (1989-1991) καθώς και στον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο,  στον Γυμναστικό Σύλλογο Κηφισιάς και στονΓυμναστικό  Σύλλογο Ν. Λιοσίων (1987-1989).

Είναι απόφοιτος του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με master στη Διοίκηση Επιχειρήσεων καθώς και Πτυχιούχος του τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Έχει γεννηθεί στην Καρδίτσα και είναι μητέρα ενός εντεκάχρονου αγοριού του Άγγελου-Χαράλαμπου.